MANFAAT UNTUK UMAT MESTI DIAGIH TANPA MENGGADAI MASA DEPAN

Hibah kepada pendeposit dan bantuan kewangan haji kepada jemaah bukanlah kesalahan yang merosakkan Lembaga Tabung Haji (LTH). Kedua-duanya merupakan manfaat besar yang selama ini dinikmati umat Islam hasil keuntungan pelaburan institusi tersebut.

Dalam laporan Suruhanjaya Siasatan Diraja (RCI), masalah yang dibangkitkan ialah apabila manfaat itu diberikan tanpa mengambil kira kemampuan kewangan sebenar, selain kelemahan tadbir urus, pelaburan bermasalah dan amalan perakaunan yang gagal menggambarkan keadaan sebenar institusi.

Pada 2017, LTH merekodkan keuntungan sebanyak RM3.4 bilion. Namun begitu, sekiranya piawaian pelaporan kewangan digunakan sepenuhnya, LTH sepatutnya mencatat kerugian bersih kira-kira RM1.4 bilion serta kerugian terkumpul RM4.7 bilion. Di sinilah perbezaan yang perlu difahami masyarakat.

Tidak menjadi masalah sekiranya hibah tinggi dibayar daripada keuntungan sebenar. Sama seperti seorang peniaga, keuntungan boleh dikongsi selepas semua hutang, kerugian dan penurunan nilai barang diambil kira. Walau bagaimanapun, sekiranya keuntungan diumumkan sebelum kerugian sebenar dihitung, pemberian yang kelihatan murah hati itu akhirnya boleh melemahkan kedudukan kewangan sendiri.

RCI juga mendapati beberapa rosot nilai pelaburan, pembiayaan anak syarikat, instrumen pendapatan tetap dan kejatuhan nilai hartanah tidak direkodkan sepenuhnya. Pendapatan dividen daripada anak syarikat turut direkodkan walaupun wang itu belum dibayar kepada LTH.

Pada 2017, kaedah pengiraan hibah pernah diubah daripada purata baki deposit bulanan kepada purata baki tahunan. Selepas menerima reaksi negatif pendeposit, kaedah lama digunakan semula sehingga menyebabkan tambahan kira-kira RM600 juta dibayar sebagai hibah.

Justeru, teguran RCI bukanlah kerana pendeposit menerima hibah tetapi kerana tekanan untuk mengekalkan hibah tinggi didapati mempengaruhi cara keuntungan dan nilai aset dinilai.

Begitu juga dengan subsidi atau Bantuan Kewangan Haji yang kini dikenali sebagai HAFIS. Bantuan itu telah membolehkan ramai umat Islam menunaikan haji dengan bayaran lebih rendah daripada kos sebenar.

Menurut laporan RCI, HAFIS sekitar RM400 juta setahun bersamaan pengurangan kira-kira 0.4 peratus daripada kadar hibah pendeposit. LTH juga dianggarkan memerlukan sekurang-kurangnya RM60 bilion dalam bentuk deposit bagi menampung subsidi pada tahap ketika laporan itu disediakan.

Berkenaan bantuan haji, RCI tidak mencadangkan penghapusan sepenuhnya. Sebaliknya, bantuan itu disaran diberikan secara lebih bersasar kepada bakal jemaah yang benar-benar memerlukan, manakala mereka yang berkemampuan wajar menanggung kos lebih tinggi.

Ia bertujuan memastikan bantuan terus dapat dinikmati oleh mereka yang memerlukan tanpa menghakis kemampuan LTH dalam jangka panjang.

Laporan tersebut turut membangkitkan pelaburan bermasalah, proses keputusan yang lemah, transaksi mencurigakan, penyembunyian maklumat, bonus sehingga 13 bulan dan pembayaran bonus tertentu tanpa kelulusan sewajarnya.

Menyalahkan hibah dan subsidi semata-mata hanya mengalihkan perhatian daripada persoalan lebih besar iaitu pihak yang membuat keputusan, cara risiko dinilai dan punca sistem semak dan imbang gagal berfungsi dengan baik.

Pendeposit tidak bersalah kerana mengharapkan hibah. Jemaah juga tidak bersalah kerana menerima bantuan haji.

Tanggungjawab sebenar terletak kepada pihak yang diamanahkan untuk memastikan setiap manfaat dibayar berdasarkan keuntungan sebenar, setiap pelaburan dinilai secara profesional dan setiap risiko diterangkan secara jujur.

Kemurahan hati tidak sepatutnya dihentikan, namun kemurahan hati tanpa kemampuan akhirnya hanya memindahkan beban kepada generasi pendeposit seterusnya. —AlHijrah Online