MARI KENALI BAKAL PERDANA MENTERI BAHARU NEGARA HARAM ISRAEL

Presiden Negara Haram Israel, Isaac Herzog pada hari ini memberikan Gadi Eisenkot peluang pertama untuk membentuk kerajaan baharu selepas pilihan raya 27 Oktober gagal memberikan majoriti kepada mana-mana blok politik.

Keputusan itu membuka jalan kepada bekas Ketua Turus Angkatan Tentera Israel itu untuk cuba menamatkan penguasaan panjang Benjamin Netanyahu sebagai Perdana Menteri.

Eisenkot mempunyai tempoh 28 hari untuk membentuk kerajaan dengan kemungkinan lanjutan sehingga 14 hari. Namun, mandat daripada Presiden belum menjadikannya Perdana Menteri. Beliau masih perlu membina gabungan yang mampu memperoleh sokongan di Knesset sebelum kerajaan baharu dapat dibentuk.

Dalam rundingan Presiden bersama parti politik, Eisenkot memperoleh sokongan pencalonan daripada blok mewakili 67 anggota Knesset berbanding 46 yang menyokong Netanyahu. Bagaimanapun, jalan untuk membentuk kerajaan masih rumit kerana blok yang diketuainya sendiri hanya memenangi 48 daripada 120 kerusi.

Perkembangan itu meletakkan Eisenkot semakin hampir kepada kerusi yang selama bertahun-tahun dikuasai Netanyahu.

Namun bagi rakyat Palestin, persoalannya jauh lebih besar daripada sekadar siapa menduduki pejabat Perdana Menteri.

Eisenkot, 66, merupakan bekas Ketua Turus Angkatan Tentera Israel (IDF) yang berkhidmat dari 2015 hingga 2019. Sebelum menerajui parti Yashar, beliau menghabiskan 41 tahun dalam perkhidmatan ketenteraan, termasuk mengetuai operasi di Tebing Barat dan Lubnan.

Latar belakang itu menjadi antara kekuatan politiknya ketika mencabar Netanyahu. Namun, bagi rakyat Palestin, perjalanan kerjaya Eisenkot juga menyimpan rekod yang perlu diteliti, khususnya pendekatan ketenteraan terhadap kawasan awam, pengendalian demonstrasi di Gaza serta penolakannya terhadap penubuhan sebuah negara Palestin berdaulat.

Antara rekod paling penting ialah  penglibatannya dalam pembentukan strategi ketenteraan yang dikenali sebagai Doktrin Dahiya, suatu pendekatan penggunaan kekuatan besar-besaran terhadap kawasan yang didakwa menjadi pangkalan kumpulan bersenjata.

Doktrin tersebut mengambil nama Dahiya, kawasan di selatan Beirut, Lubnan yang mengalami kemusnahan besar akibat serangan Israel ketika konflik dengan Hezbollah pada 2006.

Dalam wawancara bersama akhbar Yedioth Ahronoth yang dipetik Reuters pada 3 Oktober 2008, Eisenkot ketika itu mengetuai Pemerintahan Utara tentera Israel, menggariskan pendekatan yang akan digunakan terhadap kawasan di Lubnan sekiranya serangan dilancarkan dari wilayah berkenaan.

“Kami akan menggunakan kekuatan yang tidak seimbang dan menyebabkan kerosakan serta kemusnahan besar,” katanya.

Beliau turut menegaskan bahawa pendekatan berkenaan sudah mendapat kelulusan pihak tentera.

“Ini bukan cadangan. Ini rancangan yang sudah diluluskan.”

Walaupun doktrin tersebut dikemukakan dalam konteks Lubnan, prinsip penggunaan kekuatan luar biasa terhadap kawasan berpenduduk menimbulkan kebimbangan serius dari sudut perlindungan orang awam.

Undang-undang kemanusiaan antarabangsa menetapkan serangan ketenteraan mesti membezakan antara sasaran tentera dengan penduduk awam. Serangan yang dijangka menyebabkan kemudaratan awam berlebihan berbanding kelebihan ketenteraan yang dijangkakan juga dilarang.

Kritikan terhadap pendekatan ketenteraan Eisenkot tidak terhenti pada Doktrin Dahiya.

Ketika mengetuai IDF, beliau turut memegang tanggungjawab tertinggi dalam struktur pemerintahan tentera semasa demonstrasi besar-besaran Great March of Return di sempadan Gaza pada 2018.

Pada 28 Mac tahun tersebut, dua hari sebelum demonstrasi bermula, Eisenkot dilaporkan mengesahkan penempatan lebih 100 penembak tepat bagi menghadapi peserta perhimpunan berhampiran pagar pemisah Gaza.

Demonstrasi itu diadakan bagi menuntut hak kepulangan pelarian Palestin ke tanah asal mereka serta membantah sekatan berpanjangan terhadap Gaza.

Bagaimanapun, tindakan tentera Israel terhadap peserta demonstrasi mengundang kecaman antarabangsa susulan jumlah kematian dan kecederaan yang tinggi.

Suruhanjaya Siasatan Bebas Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu (PBB) yang menyiasat kejadian tersebut merekodkan 189 kematian rakyat Palestin di lokasi demonstrasi antara 30 Mac hingga 31 Disember 2018.

Daripada jumlah itu, 183 orang terbunuh akibat tembakan peluru hidup pasukan keselamatan Israel. Mangsa termasuk 35 kanak-kanak, tiga petugas perubatan yang mempunyai tanda pengenalan jelas dan dua wartawan.

Suruhanjaya berkenaan turut mendapati terdapat alasan munasabah untuk mempercayai bahawa pasukan keselamatan Israel melakukan pelanggaran serius undang-undang hak asasi manusia dan kemanusiaan antarabangsa.

Sebahagian tindakan yang disiasat berkemungkinan merupakan jenayah perang atau jenayah terhadap kemanusiaan.

Walaupun Eisenkot merupakan ketua tertinggi tentera ketika kejadian, tanggungjawab jenayah peribadinya tidak boleh ditentukan semata-mata berdasarkan kedudukan tersebut. Namun, kedudukannya dalam rantaian pemerintahan menjadikan keputusan operasi dan peraturan penggunaan kekuatan ketika itu suatu rekod penting untuk dinilai.

Rekod berkenaan semakin relevan apabila Eisenkot menyertai kabinet perang pimpinan Netanyahu selepas serangan Hamas pada 7 Oktober 2023.

Beliau mengambil bahagian dalam perbincangan strategik ketika operasi ketenteraan Israel menyebabkan kemusnahan meluas di Gaza, sebelum meninggalkan kerajaan pada Jun 2024 selepas mempertikaikan kegagalan Netanyahu menetapkan strategi yang jelas.

Namun, perselisihan kedua-duanya tidak bererti Eisenkot menolak matlamat ketenteraan terhadap Hamas.

Dalam wawancara yang dilaporkan Reuters pada 23 Oktober 2026, beliau menjelaskan bahawa pemusnahan keupayaan ketenteraan dan pemerintahan Hamas merupakan antara matlamat yang disokongnya ketika menganggotai kabinet perang.

Perbezaannya dengan Netanyahu lebih tertumpu kepada kegagalan mencapai matlamat tersebut dan pendekatan pentadbiran, bukannya penolakan menyeluruh terhadap penggunaan kekuatan ketenteraan di Gaza.

Malah, ketika berkempen berhampiran sempadan Gaza pada 15 Oktober 2026, Eisenkot berikrar menamatkan pemerintahan Hamas dalam tempoh 18 bulan selepas memegang jawatan Perdana Menteri.

“Dalam tempoh 18 bulan selepas saya mengambil alih jawatan Perdana Menteri, Hamas tidak lagi akan memerintah Semenanjung Gaza,” katanya.

Menurut Reuters, beliau menjelaskan matlamat itu boleh dicapai melalui pelaksanaan rancangan Amerika Syarikat atau operasi ketenteraan yang bertujuan memusnahkan sayap bersenjata Hamas.

Pendirian tersebut membawa implikasi besar terhadap masa depan Gaza. Sekiranya pelucutan senjata Hamas terus dijadikan syarat utama pengunduran tentera Israel dan pembinaan semula wilayah itu, rakyat Palestin masih berdepan risiko operasi ketenteraan berulang serta kelewatan pemulihan kehidupan awam.

Lebih membimbangkan, Eisenkot turut menolak penyelesaian dua negara yang sejak sekian lama menjadi asas usaha diplomatik masyarakat antarabangsa.

Dalam wawancara bersama Israel Hayom yang dilaporkan The Times of Israel pada 27 Ogos 2026, beliau menyifatkan mereka yang masih mempercayai penyelesaian tersebut selepas 7 Oktober 2023 sebagai berkhayal.

“Sesiapa yang memikirkan penyelesaian dua negara selepas 7 Oktober sebenarnya sedang bermimpi,” katanya.

Pendirian itu diperincikan lagi dalam wawancara bersama The Times of Israel pada 6 Oktober 2026 apabila Eisenkot mengemukakan kemungkinan Palestin diberikan pemerintahan sendiri atau sebuah entiti berstatus lebih rendah daripada negara berdaulat.

Menurut beliau, entiti sedemikian tidak boleh memiliki angkatan tentera sendiri dan mesti berada di bawah kawalan keselamatan tertinggi Israel.

Dalam erti kata lain, rakyat Palestin mungkin diberikan ruang mengurus kehidupan harian tetapi kuasa menentukan keselamatan wilayah dan kebebasan ketenteraan masih berada di tangan negara penjajah.

Pendekatan tersebut bertentangan dengan tuntutan utama rakyat Palestin untuk memperoleh hak penentuan nasib sendiri dan kedaulatan penuh.

Dalam isu Tebing Barat pula, Eisenkot menyokong kewujudan penempatan Yahudi selagi memenuhi undang-undang domestik Israel dan kepentingan keselamatannya.

Beliau bagaimanapun menentang pembinaan penempatan tanpa kebenaran pemerintah, mengkritik keganasan peneroka Yahudi terhadap rakyat Palestin serta membantah projek penempatan E1 yang boleh memutuskan kesinambungan wilayah Palestin.

Perbezaan itu penting kerana ia menunjukkan Eisenkot mempunyai pendekatan berlainan daripada kerajaan Netanyahu dalam menangani keganasan peneroka dan peluasan penempatan tertentu.

Namun, penerimaan beliau terhadap penempatan yang dianggap sah mengikut undang-undang Israel tetap bercanggah dengan pendirian Mahkamah Keadilan Antarabangsa (ICJ).

Pada 19 Julai 2024, ICJ memutuskan melalui pendapat nasihat bahawa kehadiran berterusan Israel di Wilayah Palestin Diduduki adalah menyalahi undang-undang antarabangsa. Mahkamah turut menegaskan kewajipan Israel menghentikan aktiviti penempatan baharu dan mengosongkan penempatan di wilayah tersebut.

Ini bermakna pengiktirafan sesebuah penempatan melalui undang-undang domestik Israel tidak dengan sendirinya menjadikan pendudukan tanah Palestin itu sah di sisi undang-undang antarabangsa.

Pada masa sama, perbahasan tentang tanggungjawab Israel terhadap kemusnahan Gaza semakin mendesak susulan dapatan Suruhanjaya Siasatan Bebas PBB pada September 2025.

Suruhanjaya tersebut menyimpulkan bahawa pihak berkuasa dan pasukan keselamatan Israel telah melakukan empat daripada lima perbuatan genosid yang ditakrifkan dalam Konvensyen Genosid 1948.

Dapatan berkenaan dibuat oleh badan penyiasat PBB dan perlu dibezakan daripada keputusan muktamad ICJ dalam prosiding genosid terhadap Israel. Ia juga tidak dengan sendirinya menetapkan Eisenkot bersalah secara peribadi atas jenayah tersebut.

Namun, latar belakangnya sebagai anggota kabinet perang dan pendukung operasi ketenteraan di Gaza menjadikan soal akauntabiliti suatu tuntutan yang tidak boleh diketepikan hanya kerana berlaku pertukaran kepimpinan.

Eisenkot mungkin membawa pendekatan pentadbiran yang lebih tersusun dan berusaha memulihkan hubungan antarabangsa negara haram Israel. Penentangannya terhadap keganasan peneroka juga boleh membawa perubahan tertentu kepada kehidupan rakyat Palestin sekiranya diterjemahkan melalui dasar yang berkesan.

Namun, perubahan tersebut masih mempunyai batas yang ketara selagi beliau menolak negara Palestin merdeka, menerima kewujudan penempatan di wilayah terjajah dan berkeras mengekalkan kawalan keselamatan Israel.

Bagi rakyat Palestin, keamanan tidak memadai dengan pertukaran wajah pemimpin yang menguasai tanah mereka. Keamanan menuntut penamatan pendudukan, perlindungan orang awam, akses kemanusiaan serta hak menentukan masa depan tanpa paksaan kuasa penjajah.

Eisenkot bakal mewarisi kedudukan yang pernah dipegang Netanyahu namun rekod dan pendirian politiknya belum memberikan jaminan bahawa asas penjajahan akan berakhir.

Kerusi Perdana Menteri boleh bertukar tangan.

Akan tetapi bagi rakyat Palestin, perubahan sebenar hanya bermula apabila kuasa penjajah bersedia melepaskan penguasaannya terhadap tanah dan kehidupan mereka. — AlHijrah Online